100.000 m² grond mijnenvrij in Congo tegen 2017

  • Een ontmijner met pak en materiaal in de hand loopt op een aarden pad waarlangs een waarschuwingssignaal voor mijnen staat
    © K. Batumike / Handicap International
  • Zes ontmijners op een rij lopen dichtbegroeid bos in
    © K. Batumike / Handicap International

Sinds Handicap International in juni begon met ontmijningsoperaties in de buurt van Kisangani in Congo, zijn er al zes antipersoonsmijnen ontdekt en onschadelijk gemaakt. Tegen het einde van het jaar zal een gebied van 15 voetbalvelden groot ontmijnd zijn en terug veilig beschikbaar voor ruim 4.000 inwoners.

In juni begon Handicap International samen met lokale partner AFRILAM aan de ontmijning van een gebied van 92.000 vierkante meter in Congo. Dicht bij de dorpen Bangboka en Batiabombe werden al zes antipersoonsmijnen van het type PMA-2, twee granaten en een hoop munitie voor lichte wapens ontdekt en onschadelijk gemaakt.

“Het is niet echt geweten wat voor levensduur mijnen van het type PMA-2 hebben, maar gezien de gebruikte technologie is het goed mogelijk dat ze een vijftigtal jaar actief blijven. Deze mijnen werden in Congo gebruikt in de jaren ’90 en zijn de dag van vandaag dus nog gevaarlijk”, zegt Denis Ricca, coördinator van de ontmijningsoperaties van Handicap International in Congo.

Het onschadelijk maken van de mijnen kan op twee manieren gebeuren. Ofwel wordt de mijn ter plaatse geneutraliseerd, om daarna op een veilige plek bewaard te worden, in afwachting van een gegroepeerde vernietiging. Indien dit proces te gevaarlijk is, bijvoorbeeld omdat de mijn beschadigd is, dan wordt de mijn ter plaatse tot ontploffing gebracht.

Dicht woud en metaalafval hinderlijk bij ontmijning

Tegen december 2016 zal een 14-koppig ontmijningsteam 92.000 m² opgeruimd hebben. “Per dag ontmijnen we zo'n 8 tot 13 m² grond per ontmijner. Het tempo ligt laag, omdat de dichtheid van de vegetatie ons moeilijkheden bezorgt. We ondervinden ook hinder van stukken metaalafval in de bodem die onze metaaldetectoren soms op het verkeerde spoor brengen”, vervolgt Denis.  

Door het ontmijningswerk van Handicap International en AFRILAM zullen tegen het einde van het jaar bijna 4.200 dorpsbewoners de vrijgekomen grond kunnen gebruiken voor landbouw en veeteelt. Het ontmijningsteam zal vervolgens door de Congolese overheid worden ingezet om andere gebieden te ontmijnen.

Congo tegen 2021 mijnenvrij

In 1960 werden er voor de eerste keer antipersoonsmijnen gebruikt in de Congo, toen het land pas onafhankelijk was geworden. Sinds 1996 werden ze vooral tijdens talrijke conflicten ingezet door verschillende gewapende groeperingen die in het noorden en het oosten van het land in opstand kwamen.

De mijnen en de explosieve oorlogsresten vormen een permanente bedreiging voor de lokale bevolking, die er jaren na een conflict nog steeds het slachtoffer van kan worden. Deze wapens remmen de economische ontwikkeling van het land af, aangezien grote gebieden niet gebruikt kunnen worden om aan landbouw te doen, wegen aan te leggen, woningen te bouwen ...  

Als lid van het verdrag van Ottawa heeft de Democratische Republiek Congo zich ertoe verbonden om in 2021 mijnenvrij te zijn. Samen met AFRILAM, waarmee Handicap International sinds 2008 samenwerkt, heeft onze organisatie zich momenteel geëngageerd om ontmijningsacties uit te voeren tot december 2017. Handicap International is al 20 jaar actief in de Democratische Republiek Congo en is al die tijd een belangrijke speler geweest op het vlak van ontmijningsacties.