Congo: Handicap International in Noord-Kivu

Veel Congolezen zijn voortdurend op de vlucht, waardoor ze in erbarmelijke omstandigheden leven. Ongeveer 30.000 kwetsbare mensen, zoals gekwetste kinderen en mensen met een handicap, hebben geen toegang tot verzorging. Dat maakt hun leven nog moeilijker. Handicap International zoekt die mensen op en zorgt ervoor dat ze eten, onderdak en revalidatiehulp krijgen.

In de kampen rond Goma worden mensen met een handicap opgevangen in tenten, ver weg van de meeste voorzieningen. Ze leven in extreem moeilijke omstandigheden: geen fatsoenlijke bedden, geen water, zeer slechte hygiëne enzovoort. In een van die tenten, in Camp Mugunga 3, vond een oude vrouw met een geamputeerd been onderdak. Ze beweert dat ze werd achtergelaten door haar familieleden. Omdat ze niet kan bewegen, kan ze niet naar de voedselbedelingen gaan. Ze moet rekenen op vrijgevige buren die hun kleine maandelijkse voedselvoorraad met haar willen delen.

Verderop leeft een grootmoeder met haar zeven kleinkinderen in een kleine tent. Haar man en kinderen zijn overleden. Toen een van haar kleinkinderen ziek werd, moest ze haar plastic zeil verkopen om medicijnen te kunnen kopen. Zonder zeil is de familie dus niet langer beschermd tegen stortbuien en indringers.

Baraka, een jongetje van acht jaar met een gipsverband om zijn been, verblijft in hetzelfde kamp. Zijn gips zou er na tien dagen worden afgehaald, maar het jongetje hield hem meer dan drie maanden aan. Hij liep zo een ernstige ontsteking op aan zijn knie.

Eind juli 2013 waren er ongeveer 975.000 binnenlandse vluchtelingen in Noord-Kivu, van wie ongeveer 200.000 rond Goma. “Veel humanitaire organisaties proberen hen te begeleiden, maar de drie voorgaande verhalen bewijzen dat de meest kwetsbare individuen en gezinnen, ondanks die inspanningen, vergeten worden. Ze slagen er niet in hun basisbehoeften te vervullen (water, voedsel en onderdak) of bepaalde hulp te verkrijgen (revalidatie en psychosociale zorg)”, verklaart Marielle Riccio, projectcoördinator voor Handicap International in Goma.

“Handicap International heeft een aantal teams ter plaatse gestuurd om de meest kwetsbare mensen, die vergeten worden door andere humanitaire diensten, te helpen. Het gaat vooral om mensen met handicaps, oudere mensen, mensen met chronische ziekten, mensen die er alleen voor staan, vrouwen en kinderen. Wanneer we hun behoeftes in kaart hebben gebracht, brengen we ze in contact met andere ngo’s zodat ze geholpen kunnen worden”, vertelt Marielle Riccio.

“Zo hebben we de oudere dame met haar geamputeerde been naar een bestaande hulppost gebracht, die haar voedsel geeft. Zonder onze tussenkomst had die hulppost nooit geweten dat de dame hulp nodig had. Handicap International volgt haar op totdat haar behoeftes ingevuld worden. Hetzelfde geldt voor de grootmoeder en haar zeven kleinkinderen: omdat de meesten onder hen ouder zijn dan vijf, voldoen ze niet aan de standaardcriteria voor hulpbehoevenden en worden ze niet verzorgd door andere organisaties. Wij zorgen ervoor dat dit gezin bij bestaande hulpposten terecht kan voor voedsel, onderdak, gezondheidszorg en bescherming.”

Revalidatie en loophulpmiddelen 

“Bovendien helpt Handicap International diegenen die nood hebben aan revalidatie”, verklaart Marielle Riccio. “Zij krijgen advies over basisrevalidatieoefeningen, zowel tijdens individuele sessies als tijdens groepssessies. Indien nodig geven we hen een rolstoel, krukken of een toiletstoel. Ernstige gevallen die langdurige verzorging vereisen en die we niet kunnen helpen door een gebrek aan middelen, worden doorverwezen naar gezondheidscentra. Zij beschikken namelijk over het nodige materiaal en zijn opgeleid om kwetsbare mensen op te vangen.”

“Dit was het geval voor Baraka, het kind met het ontstoken been. Toen zijn gips er werd afgehaald, bracht het team van Handicap International hem naar een eerstelijns gezondheidszorginstelling om zijn ontsteking te behandelen. De jongen heeft ook een mentale achterstand. Omdat zijn moeder de hele dag op zoek gaat naar hout, zorgt zijn broer voor hem. De familie is bijgevolg heel kwetsbaar en moet ook doorverwezen worden naar andere begeleidingsdiensten. Wanneer de ontsteking van de jongen uiteindelijk succesvol zal worden behandeld, zal hij doorverwezen worden naar het kinesitherapeutenteam van Handicap International voor speciale verzorging. Zijn verhaal toont het belang aan van een kwetsbaarheidsbeleid en van coördinatie tussen alle operatoren. Het duidt ook de vitale rol aan van de mobiele teams van Handicap International, die proactief op zoek gaan naar kwetsbare mensen. Mocht ons team niet op tijd geweest zijn, dan was Baraka’s been misschien geamputeerd geweest.”