Verbod op clustermunitie in gevaar

  • Portret van Ban Advocate Norva Lee

In Genève zijn op dit eigenste moment onderhandelingen bezig die het verdrag inzake clustermunitie in gevaar brengen. De kans bestaat dat het gebruik van sommige types van clustermunitie weer toegelaten wordt. België, dat als eerste land clustermunitie verbood, is aanwezig in Genève, maar heeft tot nu toe geen standpunt ingenomen.

Onderhandelingen in Genève over een nieuw protocol inzake clustermunitie onder de Conventie over Bepaalde Conventionele Wapens (CCW) gaan niet over een omvattend verbod op clustermunitie maar over het toelaten van types van clustermunitie, die duizenden burgers doodden en verminkten. Gebruikers en producenten van clustermunitie, zoals de VS, Rusland en China, dringen aan op zo’n protocol. Een aantal Europese landen, zoals Frankrijk en Duitsland, die toetraden tot het Osloverdrag dat clustermunitie verbiedt, zoeken naar een consensus over een tekst die voor slachtoffers van clustermunitie onaanvaardbaar is.

Handicap International roept België op zich uit te spreken tegen elk protocol dat in tegenspraak is met het Osloverdrag. De tekst die voorligt, staat het gebruik toe van clustermunitie, geproduceerd na 1980. Clustermunitie waarvan producenten beweren dat minder dan 1 % niet ontploft, blijft in gebruik. Eerder werd aangetoond dat op het slagveld 20 % of meer toch blijft liggen wachten op een onschuldig slachtoffer.

Het is ondenkbaar dat België, dat als eerste clustermunitie verbood, nu via een protocol het gebruik van clustermunitie opnieuw zou toelaten. België kan niet aan de ene kant de slachtoffers van clustermunitie steunen en aan de andere kant lijdzaam toezien dat er nog meer slachtoffers vallen. Geen enkel land dat het Osloverdrag onderschreef, mag akkoord gaan met een andere norm dan deze van de Conventie inzake Clustermunitie. De goedkeuring van zo’n protocol in Genève zou het internationaal humanitair recht ondergraven door de invoering van een dubbele norm.

Op maandag 21 november overhandigde Branislav Kapetanovic, overlevende van clustermunitie en Ban Advocate, meer dan een half miljoen handtekeningen van over heel de wereld tegen het protocol aan de voorzitter van de conferentie.

Lynn Bradach, Ban Advocate, uit de VS, zei in Genève: “Het is onbegrijpelijk dat mijn land zoveel druk uitoefent om een wapen te legitimeren, dat niet enkel mijn zoon, die ontmijner was in het Amerikaanse leger maar ook vele burgers, fataal werd. Dat type, de M26, is verboden onder de Conventie inzake Clustermunitie. Het is even onaanvaardbaar dat Europese landen die hun stocks met M26 vernietigen om humanitaire redenen, zouden toestaan dat andere landen ze zouden gebruiken.”