Een dag vol contrasten

afbeelding van Els Beelen

Het grote contrast tussen de verschillende ontmoetingen vandaag maakte dat we soms het noorden even kwijtraakten en ons wereldbeeld op zijn kop werd gezet. Dit klinkt niet erg positief, maar de uiteenlopende indrukken die we vandaag opdeden waren net heel verrijkend en spoorden ons aan tot nadenken.

Allereerst werden we door de verantwoordelijke van Handicap International Benin ontvangen voor een briefing over hun programma’s. Handicap International (HI) speelt hier echt in op de lokale context en vertrekt steevast vanuit onderzoek naar de noden in plaats van top down programma’s op te leggen. Een ritje door Cotonou stad is misschien een minder objectief doch zeer overtuigende manier om het belang van het programma van verkeersveiligheid van HI in te zien. Ook het ontbreken van een krachtige stem van de organisaties voor mensen met een handicap (OPH), werd aangepakt door HI door de oprichting van het netwerk RAPHAL en de ondersteuning van de 23 OPHs die deel uitmaken van dit netwerk.

Het was dan ook voor ons interessant om na het bezoek aan HI de Raad van Bestuur van RAPHAL te ontmoeten. Boven het lawaai van het verkeer en de tropische regenbui uit legden Johan en Jeroen de werking van Groep Ubuntu en De Stroom uit aan de dove voorzitter en de slechtziende secretaris van RAPHAL. Er waren ook twee personen met een verstandelijke beperking aanwezig op deze vergadering. Een bonte bende dus, waarvan het een vanzelfsprekendheid is dat ze samen aan tafel zitten en ondanks hun communicatiemoeilijkheden vlot met elkaar overleggen.

Hierna werden we door Erik, een man met een verstandelijke beperking, geëscorteerd naar de woonst van Celestine, één van de motoren achter de organisatie SOS Handicap Mental Benin (SOSHMB). Dit was een heel ontnuchterend bezoek, dat ons alle drie achteraf even alle perspectief deed verliezen. Celestine heeft een zoon, Cédric, met een verstandelijke beperking als gevolg van zuurstoftekort bij de geboorte. We troffen hem aan op een matje op de grond in een vuil kamertje. Cédric is stram in de armen en benen en kan alleen rechtzitten als hij recht wordt gezet en wordt ondersteund. Celestine woont samen met haar familie op een klein erf met allemaal aangrenzende kamertjes. Ze is echter de enige die de zorg voor Cédric op zich neemt. Een rolstoel of een gewone stoel waar Cédric in zou kunnen zitten om meer tussen de anderen te kunnen zitten, is er niet. Gisteren vroegen we ons nog af of de houding van mensen hier - ondanks de moeilijke context - eerder optimisme of gelatenheid zou zijn. Nu we Cédric zo op de grond hebben zien liggen, lijkt het ons in het geval van Celestine veeleer dat ze zich letterlijk bij de situatie heeft neergelegd.

Na dit bezoek tuimelden we in een heel ander uiterste (als je tenminste van tuimelen kan spreken als je eerst drie uur doelloos hebt zitten wachten). We waren immers uitgenodigd bij “mama Jan” die eveneens deel uitmaakt van het kloppend hart van SOSHMB. We geloofden onze eigen ogen niet toen we na een poos langs de kust van Cotonou te hebben gereden een soort oranje kasteel ontwaarden in de verte. 'Het contrast met Celestine haar woonst kon niet groter zijn', merkte Jeroen op. Ze leken ook veel meer dan Celestine de neiging te hebben om de schone schijn op te houden. Hun zoon met een verstandelijke beperking werd even als een schijnbaar verplicht nummertje opgevoerd en daarna weer weggestopt. Maar hun gastvrijheid was enorm, we werden samen met Senegalese collega’s van de man des huizes uitgenodigd voor een uitgebreide maaltijd van Beninse specialiteiten.

De hartelijkheid en de openheid waarmee we hier worden omringd is onvoorstelbaar. We zullen zeker met een hele lading indrukken en ideeën weer naar huis keren volgende week woensdag. Benieuwd wat de rest van onze ontmoetingen zal brengen!