Madame du soleil

afbeelding van Els Beelen

Zaterdagmiddag scheepten we in op het vliegtuig richting Cotonou. Twintig graden later werden we onthaald door vier sterke vrouwen achter SOS Handicap Mental en twee personen met een verstandelijke beperking. Na een kleine zoektocht vonden we onze nieuwe verblijfplaats voor de komende 10 dagen. Het is altijd spannend om in het donker ergens aan te komen. Het gaf ons veel zin om de volgende dag op verkenning te trekken.

Zondag deden we in Cotonou meteen heel wat uiteenlopende indrukken op. In de voormiddag waren we uitgenodigd bij Thérèse, de voorzitster van SOS Handicap Mental (SOSHMB). Na een uitgebreide verwelkoming, werden we verzocht om haar man te gaan ontmoeten die op bed lag. Volgens Thérèse is het immers de traditie dat de gastheer de gasten verwelkomt. Later vertelde Thérèse ons dat haar man al 13 jaar aan Parkinson lijdt en niet meer mobiel is. We ontmoetten ook haar dochter met het syndroom van down, die eveneens blind is en niet kan praten. Wat ons opviel is dat Thérèse hen niet verstopt. Tijdens het eten zat haar man bij ons aan tafel en zat ook haar dochter bij ons om te eten. Ze wil dan ook de vooroordelen die bestaan over personen met een beperking doorprikken. Ze vertelt dat de schuld voor een kind met een beperking vaak bij de moeder van het kind wordt gelegd. Ze heeft vrouwen ontmoet die dat ook geloven en het hun man niet kwalijk nemen dat ze hen verlaten wanneer ze een kind met een beperking krijgen. Ze probeert hun visie te veranderen door ze onder andere in te lichten over de oorzaken van handicaps.

Thérèse loopt over van de parabels van hoop. Het werk dat ze doen met hun organisatie is niet makkelijk, maar ze blijven vechten. Ze straalt die energie om iets te veranderen voor mensen met een intellectuele beperking ook uit. 'Je ziet ook aan mijn manier van lopen dat er zon in zit', zegt ze. De mensen zeggen haar dat ze “une marche de soleil” heeft, een manier van bewegen die mensen uit Afrika kenmerkt.

Het verhaal van het voortdurend optimisme van Thérèse is niet het enige. Het valt ons op dat heel veel mensen vastbesloten zijn om iets te maken van hun leven en toekomst, ondanks de realiteit die ons hier bikkelhard lijkt. De straten in Cotonou liggen vol afval, het strand, dat zo idyllisch zou kunnen zijn, ligt bedolven onder de vuiligheid dat rechtstreeks vanuit de open riool op het strand wordt uitgespuwd. Een groot deel van de gebouwen zijn permanent onder constructie of nooit afgewerkt. Een man met verlamde benen rolt op een zelfgebouwd skateboard aan het kruispunt van auto naar auto om wat geld of eten te bedelen. Onze buur wiens been twee jaar geleden geamputeerd is, vertelt dat hij geen enkele job meer kan doen en dat er nauwelijks genoeg geld is om zijn familie te eten te geven.

Voorbeelden legio van een context die op zich redelijk deprimerend is. Maar de meeste mensen stralen hoop uit. Of zou het een soort gelatenheid zijn, vragen we ons af? Ik durf in ieder geval te geloven dat “la marche du soleil” of de manier van bewegen die hoop en levenslustigheid uitstraalt, iets kenmerkend is voor de mensen hier in Benin.

Ook hun hartelijkheid en gastvrijheid kennen geen grenzen. Tijdens het overlopen van de agenda deze middag, stonden alle vrouwen van SOS HMB erop dat we bij elk van hun thuis zouden gaan eten. En ook al zijn het allemaal vrouwen met een gezin en een al dan niet officiële job, toch maken ze tijd vrij om ons tijdens ons verblijf te begeleiden.
Het programma van ons verblijf ziet er veelbelovend uit! We zullen zeker verslag uitbrengen van de interessante ontmoetingen en bezoeken die we tijdens ons verblijf hier maken.

A la prochaine!
 

Lees meer in dossier: