De psychologische impact van de aardbeving blijft groot

afbeelding van Eric Weerts

Ik ben nu bijna aan het einde van mijn verblijf in China en begeef me in een van de laatste dagen naar een ruraal gebied dat zwaar getroffen werd door de aardbeving. We gaan nu mensen bezoeken die niet in tijdelijke kampen verbleven maar in tenten en zelfgemaakte schuilplaatsen leven in afwachting van de voltooiing van hun huis (dat wordt heropgebouwd met de steun van de regering in zekere mate). De avond daarvoor had ik kennis gemaakt met een lokaal alcoholisch brouwsel dat mij nog even nazit 's morgens (er werd me duidelijk gezegd dat het weigeren van het proeven van een slokje,  aangeboden door de hospitaaldirecteur nog wel), onbeleefd overkomt - dus "beleefd blijven" was de boodschap).

Ik heb echter niet veel "ontnuchtering" nodig wanneer we aankomen in de dorpen waar elk huisje aangetast werd door de aardbeving. De meeste bewoners leven naast hun vernield huis (in heropbouw) en het lijkt of het hele gebied platgelegd werd en de mensen nog altijd in de krotten wonen. We bezoeken een oude dame rond de 80 jaar. Toen de aardbeving begon zat ze nog in haar woning en kon niet goed uit haar voeten door haar leeftijd: ze bleef onder het puin en moest er zowat ''vanonderuit'' geamputeerd worden ...

Die amputatie was de enige manier om haar levend vanonder het puin te halen. Wanneer de medewerkers van Handicap International haar ondervragen klaagt ze niet al te veel over haar amputatie, ze ziet er meer naar uit om weer in een normale woning te verblijven met haar familie. Het is een kranige oude dame die nog altijd iets verwacht van het leven ( ze wil nog stappen, ze wil een eindje wandelen in haar straat, ze wil een waardige oude dag...). Die 12 mei 2008 zit nog altijd in haar hoofd, alsof het gisteren gebeurd is. Haar rolstoel en materiaal word nog wat bijgesteld, maar het gesprek met de medewerkers doet haar meer goed, ze heeft veel te vertellen en voelt dat we haar meer begrijpen dan haar omgeving die het allemaal al gehoord hebben van haar, keer op keer.

We nemen de auto terug naar het hospitaal in ZhunDao. Ik begin nu wel echt in te zien wat die vernieling heeft veroorzaakt bij de mensen, de materiele schade is zichtbaar , maar de psychologische schade en de verwerking van zulk evenement blijft nog altijd nazinderen in de hoofden van velen, tien maanden daarna. En die schade blijft onzichtbaar. Ik neem afscheid van de fantastische medewerkers met wie ik heb kunnen samenwerken de laatste dagen. We nemen nog enkele technische punten door met vooral de nadruk te leggen op het feit dat het revalidatieproces van de slachtoffers zich nu meer moet toespitsen op de toegankelijkheid van hun woonsten en de sociale and psychologische bijstand om het trauma te verwerken.. of het nu zichtbaar of onzichtbaar is ... Er wacht me een lange reis terug naar Vietnam - Hanoi. Mijn verwachtingen om enkele mensen terug te zien na tien maanden werden ingevuld. Voor sommigen (en vooral eentje dan) heb ik de stem nog niet kunnen horen. Ik ga dus zeker nog eens terug in de nabije toekomst!