Duitse herders sporen mijnen op in Mozambique

Brussel, 1 maart 2012 (13de verjaardag van het verbod op landmijnen). In 1998 ging ons eerste ontmijningsproject van start in Mozambique. Ook nu nog zet Handicap International zich in om het land van mijnen te bevrijden. Om de mijnen te vinden, een delicate opdracht, gebruikt Handicap International honden. Met hun buitengewone reukzin herkennen ze de geur van explosieven en kunnen ze gemakkelijk mijnen opsporen.

Handicap International begon haar werk in Mozambique met een noodhulpactie naar aanleiding van de burgeroorlog. In 1998 startte de organisatie er met ontmijningsacties. Om die acties tot een goed einde te brengen, werkt de ngo al meer dan tien jaar met Duitse herders. Dankzij hun uitzonderlijke reukzin kunnen ze de geur van explosieven immers snel oppikken.

De honden zijn ondertussen trouwe compagnons geworden tijdens de ontmijningsacties in Mozambique. Handicap International heeft al verschillende baasjes met hun honden aangenomen. De honden maken integraal deel uit van het ontmijningsproces, dat zo efficiënt is dankzij de nauwe samenwerking tussen mens, dier en machine. "Dankzij de honden kunnen we veel sneller grote oppervlakten ontmijnen. De honden en de machines voeren specifiek werk uit en vullen elkaar aan, wat uitstekende resultaten oplevert," aldus Noberto, teamcoördinator van de hondenbegeleiders-ontmijners.

Eerst worden de machines ingezet om het terrein te effenen en daarna zijn de honden aan de beurt. In tegenstelling tot klassieke detectoren, die gewoon de aanwezigheid van alle (al dan niet schadelijke) metalen tuigen melden, detecteren honden wel degelijk of ze explosief zijn.  Zodra ze de geur oppikken, stoppen ze en gaan ze zitten. De begeleider duidt de zone aan en doet een beroep op een ontmijner. Die kan zich dan zonder risico in de al door de hond geïnspecteerde zone begeven om het explosieve tuig in de gemerkte zone op te graven en te neutraliseren.

Duitse herders zijn het beste hondenras voor dit soort acties: "Ze zijn heel gehoorzaam en gemakkelijk af te richten. Ze concentreren zich op hun taken en geven duidelijke aanwijzingen. De begeleider moet wel heel goed begrijpen wat zijn 'collega' precies wil zeggen. Als een hond bijvoorbeeld moe is, moet het werk onderbroken worden, want dan bestaat het risico dat hij geen mijnen meer opmerkt! " legt Noberto uit. Het komt ook vaak voor dat een hondenbegeleider twee Duitse herders onder zijn hoede neemt voor een ontmijningsactie.

Elke dag helpen deze honden ons om levens te redden. Begeleider en hond vormen een hecht team. Ze bouwen een vertrouwensband op, waardoor ze in alle veiligheid kunnen werken en de hond plezier beleeft aan zijn missie. "Dat is echt enorm belangrijk: wij spelen veel met de honden om een sterkere band met hen op te bouwen," vertelt Noberto. Het is overigens aan ze te zien dat ze ontmijnen leuk vinden. Welke hond gaat er niet graag op zoek naar verstopte of weggegooide voorwerpen? Als ze een dag geen mijnen zouden vinden, zou dat voor de hond erg frustrerend zijn!

In Mozambique heeft deze manier van ontmijning zijn vruchten al afgeworpen. Het land, dat één van de meest bezaaide ter wereld was, wil tegen 2014 immers volledig 'mijnenvrij' zijn, een doelstelling die het land aanzette om het Verdrag van Ottawa mee te ondertekenen. Dankzij deze manier van werken heeft Handicap International sinds 1998 al meer dan twee miljoen vierkante meter ontmijnd.

--- einde van de persmededeling ----

 

Meer informatie

- Een degelijke opleiding

De honden worden geselecteerd op basis van hun volwassen, intelligent gedrag en gehoorzaamheid op jonge leeftijd, wanneer ze nog maar zes maanden oud zijn. De eerste fase, die we 'indrukfase' noemen, duurt ongeveer vier maanden. Tijdens die periode leren we de honden de specifieke geur van explosieven aan.

In de tweede fase wordt de hond voor een specifieke taak opgeleid, in ons geval de opsporing van landmijnen. Die fase kan twee tot vier maanden duren. Daarna worden ze tijdens hun hele carrière voortdurend getraind.

Binnenkort in andere landen?

Momenteel heeft Handicap International dit project enkel in Mozambique ontwikkeld, maar in de komende jaren kunnen er andere landen bijkomen, zoals Senegal.

Huidig aantal honden

Op het terrein zijn momenteel 4 begeleiders en 8 honden aan het werk.

Achtergrond: de mijnen in Mozambique

Als gevolg van de onafhankelijkheidsoorlog tegen Portugal en de burgeroorlog is Mozambique nog steeds bezaaid met niet-ontplofte mijnen. Er worden ook regelmatig andere soorten explosieve tuigen gevonden, zoals mortiergranaten. Al die mijnen en explosieven vormen een permanent gevaar voor de burgerbevolking. De overheid heeft zich voorgenomen om artikel vijf van het Verdrag van Ottawa na te leven en alle antipersoonsmijnen binnen een maximumtermijn van 10 jaar te vernietigen.

In 2009 gaven de Verenigde Naties het land vijf jaar extra de tijd om de 12 km² te ontmijnen die nog vervuild zijn.            

Dankzij het project met de speurhonden is Handicap International nu al drie jaar de goedkoopste en meest efficiënte operator in Mozambique. De regering heeft de organisatie gevraagd om de helft van de vervuilde gebieden tegen 2014 te ontmijnen en de speurhonden zijn ongetwijfeld onze beste troef om die missie tot een goed einde te brengen.