5 redenen om landmijnen voor eens en voor altijd te bannen
Elk jaar doden en verwonden antipersoonsmijnen onschuldige mensen. Zij die een explosie overleven moeten dikwijls verder met zware fysieke en/of mentale beperkingen.
Meer en meer lidstaten trekken zich terug uit het Verdrag tegen landmijnen en zien opnieuw heil in dit wapen om zich te verdedigen.
Een gevaarlijke evolutie… Wij geven je 5 duidelijke argumenten op landmijnen te bannen.
Eenmaal geplaatst, is er geen controle over wie door de landmijn getroffen zal worden. Een landmijn kan geen militair doelwit van een burger onderscheiden.
Het gevolg is dat er vooral onschuldige slachtoffers vallen: 80% van de doden en gewonden door landmijnen zijn immers burgers. Bijna de helft (43%) van de slachtoffers zijn kinderen.
In de voorbije 25 jaar maakten landmijnen in totaal meer dan 91.000 burgerslachtoffers, personen voor wie het wapen helemaal niet bedoeld was.
Terwijl landmijnen lange tijd geleden nog de opmars van troepen konden stoppen, is dat vandaag de dag niet meer het geval.
De inzet van antipersoonsmijnen kan nu in realtime worden gedetecteerd en met gespecialiseerde apparatuur zoals satellietbeelden, drones en grondsensoren zeer snel worden omzeild of geneutraliseerd.
Daarnaast worden mijnenvelden tegenwoordig zeer vlot doorkruist met pantservoertuigen en ontploffingen op afstand. Zo duurt het vandaag de dag amper 5 minuten om een mijnenveld van één kilometer breed door te trekken.
In tegenstelling tot andere verdedigingsmechanismen blijven landmijnen nog jaren dodelijk. Een landmijnenveld kan je nu eenmaal niet flexibel inzetten en snel verplaatsen of weghalen.
Zelfs zogenaamde ‘intelligente’ landmijnen die verondersteld worden zichzelf te vernietigen, falen vaak. Amerikaanse CBU-89 landmijnen hebben een uitvalpercentage van 6 tot 21%. Heel wat van deze mijnen blijven dus gevaarlijk voor burgers en ontmijners.
De bezorgdheid over de veiligheid is reëel, maar het gebruik van landmijnen is vaak het gevolg van verouderde doctrines of interne politieke druk.
Moderne alternatieven bieden veiligheid, controle en respect voor het internationaal recht zonder humanitaire gevolgen op lange termijn.
In een studie van het Internationale Rode Kruis getuigde een Britse generaal dat er ‘geen enkel geval bekend is waarin antipersoonsmijnen een militaire campagne, veldslag of confrontatie op beslissende wijze hebben beïnvloed’ en een Amerikaanse commandant dat hij ‘geen weet heeft van enig operationeel voordeel van de grootschalige inzet van landmijnen.’
Een antipersoonsmijn kan al geproduceerd worden vanaf 3 Amerikaanse dollar, maar het kan meer dan 1000 dollar kosten om deze te verwijderen. Ontmijnen is een bijzonder duur en traag proces en het kan vele decennia duren.
Ondertussen kunnen inwoners niet terugkeren, raken mensen gedood of verminkt voor het leven, en kunnen lekkende landmijnen voor langdurige milieuschade zorgen door de vervuiling van bodem en waterbronnen.
Op 31 augustus 2025 stierf een 19-jarige jongen toen hij in Bosnië-Hercegovina op een landmijn stapte. Dat explosief dateerde van een oorlog die meer dan 30 jaar geleden eindigde. Een wapen dat bedoeld is om de eigen bevolking te beschermen, keert zich altijd tegen dezelfde mensen.