Het magazijn van Handicap International in Goma, geplunderd tijdens de gevechten van de afgelopen dagen. | © S. Arrivé / HI
De gevechten in de regionale hoofdstad Goma, in het oosten van de Democratische Republiek Congo, zijn gestopt. Na dagen van hevige confrontaties nam de gewapende groep M23 eind januari de controle over de stad over van het Congolese regeringsleger. De VN schat het dodental in de stad op bijna 3.000.
Het leven in Goma wordt geleidelijk aan weer zoals het was voor de overname door M23. De markten beginnen weer open te gaan, zodat de inwoners voorraden kunnen kopen. Maar de stad zit al een aantal dagen zonder water, elektriciteit en internet. Deze situatie verergert de humanitaire crisis en verhoogt het risico dat cholera en andere door vervuild water overgebrachte ziekten uitbreken en zich verspreiden. Bijna twee miljoen mensen, zowel lokale bewoners als ontheemden uit de regio, leven in een extreem kwetsbare situatie.
“In het noorden van de stad zijn de ontheemdenkampen gedeeltelijk verlaten en sommige zijn geplunderd, wat tot volksverhuizingen heeft geleid. Sommige locaties liepen tijdens de gevechten volledig leeg, om een paar dagen later weer vol te lopen met mensen. Op dezelfde manier kunnen we de komende dagen nog grote volksverhuizingen verwachten. Veel mensen zijn bang om onder dwang verplaatst te worden en verhuizen van de ene locatie naar de andere,” vertelt Olivier Terzolo, directeur van Handicap International DR Congo.
In een context zoals deze wordt de lokale bevolking ook blootgesteld aan geweld. De onzekerheid van de bevolking en de context van onveiligheid vergroten het risico op misbruik en economische en seksuele uitbuiting van vrouwen en kinderen.
Hervatting van activiteiten
Handicap International heeft haar activiteiten in Goma ondertussen hervat om tegemoet te komen aan de dringende behoeften van de bevolking. In Minova, Zuid-Kivu, heeft de organisatie samen met International Medical Corps een mobiele kliniek opgezet om gezondheid, voeding, revalidatiezorg en geestelijke gezondheidszorg te bieden aan mensen die zijn getroffen door het geweld. Handicap International wil binnenkort ook revalidatiezorg en psychologische ondersteuning uitbreiden naar andere gebieden, met name naar de rand van Goma.
Teams van kinesitherapeuten van Handicap International zijn ook ingezet in twee ziekenhuizen van het Rode Kruis en Artsen zonder Grenzen in Goma. De ziekenhuizen en gezondheidscentra in de stad, die voordien al te maken kregen met een grote toestroom aan patiënten, zagen de afgelopen dagen het aantal gewonden alleen maar toenemen. De overgrote meerderheid van deze patiënten raakte gewond door kogels, granaatscherven of projectielen, en velen moeten een amputatie ondergaan. De revalidatieteams van Handicap International ondersteunen de ziekenhuisteams bij het de kinesitherapie van de patiënten.
Tot slot onderzoekt Handicap International de mogelijkheid om bewustmakingsactiviteiten rond de gevaren van niet-ontplofte munitie te ontplooien. De stad en omgeving liggen verspreid met explosieven. Deze sessies moeten bijkomende ongelukken helpen voorkomen.
Nieuwe bevoorradingen
Tijdens de gevechten in Goma werden verschillende opslagplaatsen van ngo's vernield en geplunderd, waaronder die van Handicap International.
“We zijn de omvang van de schade gaan bekijken: het magazijn lag bezaaid met afval en een deel van het gebouw is afgebrand. We hadden hier meer dan 45 ton aan materiaal opgeslagen voor verschillende partnerorganisaties: een volle container met zeer voedzaam voedsel voor kinderen, bouwmaterialen, tenten, medische apparatuur, hygiëneproducten, enz. Het is heel triest, er is niets meer over,” zegt Sébastien Arrivé, logistiek operationeel manager in Goma.
In de huidige situatie, met ontheemden die moeten zien te overleven naast de weg, zijn de noden enorm. De humanitaire gemeenschap mobiliseert zich om noodhulp te bieden. Terwijl sommige toegangswegen, met name vanuit Zuid-Kivu, geblokkeerd blijven uit angst voor nieuwe gevechten, is de grens met Rwanda op maandag 3 februari heropend. Vrachtwagens maken de verbinding om Goma te bevoorraden, ondanks de enorme files bij de controleposten.
“Humanitaire hulp zal zeer snel aankomen. Maar vandaag is er geen functionele opslagruimte meer in Goma. We moeten heel snel een oplossing vinden, want zonder een veilige plek om goederen op te slaan, kan er niets naar het gebied worden vervoerd om aan de behoeften van de mensen te voldoen,” besluit Sébastien Arrivé.
