Van isolement naar zelfstandigheid: dankzij zijn prothese kon Eli zijn leven in Oeganda weer opbouwen.
Tien jaar geleden ontvluchtte Eli de oorlog in zijn thuisland, Zuid-Soedan. Vandaag geniet hij dankzij zijn prothese weer van het leven en ondersteunt hij anderen in een vergelijkbare situatie.
Oeganda, 2026. Eli ontmoet een medewerkster van Handicap International voor de opvolging van zijn prothese. | © A. Tabu / HI
Nadat Eli Batali Freza het conflict in Zuid-Soedan was ontvlucht en jarenlang met beperkte mobiliteit had geleefd, heeft hij dankzij een prothese die hij via het Liimba-project van Handicap International kreeg, zijn zelfstandigheid en waardigheid teruggevonden. Vandaag kan deze 37-jarige vluchteling, vader en verantwoordelijke binnen zijn kerkgemeenschap, die zich ook inzet voor mensen met een handicap, zich opnieuw engageren binnen zijn gemeenschap, voor zijn gezin zorgen en met hoop naar de toekomst kijken. Hij vertelt zijn verhaal.
Een amputatie ondergaan en het oorlogsgeweld ontvluchten
Ik verloor mijn been in 2011. Ik ben zonder handicap geboren, maar tijdens mijn jeugd raakte mijn been misvormd. Ik werd naar verschillende ziekenhuizen gebracht, maar helaas konden de artsen weinig voor me doen en kreeg ik niet de nodige behandeling… Na jarenlang van de ene medische instelling naar de andere te zijn gegaan, bracht een röntgenfoto uiteindelijk aan het licht dat mijn been gebroken was geweest en dat de botten tijdens het genezingsproces verkeerd over elkaar heen waren gegroeid. De artsen vertelden me dat amputatie de enige optie was. Ik was toen ongeveer 22 jaar oud.
Enkele jaren later brak de oorlog uit in Zuid-Soedan, mijn geboorteland. Ik zag hoe veel mensen tijdens de gevechten om het leven kwamen, onder wie mijn buurman. In 2016 besloot ik mijn land te verlaten en een veilige plek te zoeken waar mijn leven niet langer in gevaar was... Ik reisde ongeveer een maand samen met mijn oudere broer, die eveneens een amputatie had ondergaan, voordat we de grens met Oeganda bereikten. Bij onze aankomst hadden we het geluk voertuigen van de Verenigde Naties tegen te komen. De medewerkers brachten ons naar het opvangcentrum voor vluchtelingen Ocea, in het vluchtelingenkamp Rhino, waar ik nu woon.
In het begin waren onze leefomstandigheden erg moeilijk… Ik zat vrijwel opgesloten op de plek waar ik woonde. Ik kon me niet gemakkelijk verplaatsen, laat staan lange afstanden lopen. Ook had ik moeite om een huis te bouwen, omdat ik niet genoeg geld had om de nodige bouwmaterialen te kopen…
Een prothese krijgen en opnieuw mobiel worden
Enkele maanden later, in 2017, leerde ik Handicap International kennen via de sensibiliseringsactiviteiten rond handicap die de organisatie in mijn gemeenschap organiseerde. Ik bleef regelmatig contact houden met de organisatie en in 2020 had ik het geluk mijn eerste prothese te krijgen! Het begin was zwaar: de eerste keer dat ik de prothese droeg en ermee liep, deed dat behoorlijk pijn. Maar na ongeveer twee maanden was ik eraan gewend en kon ik me eindelijk comfortabeler verplaatsen.
Sindsdien voel ik me comfortabeler en heb ik meer vertrouwen wanneer ik mijn prothese gebruik! Het krijgen van deze prothese heeft mijn leven ingrijpend veranderd!
Vandaag kan ik lange afstanden lopen en tot 45 minuten rechtop blijven staan terwijl ik preek voor de leden van mijn kerkgemeenschap. Als verantwoordelijke binnen de kerk vind ik het heel belangrijk om mensen te bezoeken. Ik neem regelmatig deel aan bijeenkomsten binnen mijn gemeenschap. Dankzij deze prothese kan ik ook diensten bereiken die verder van mijn huis liggen en me actiever inzetten voor mensen in een vergelijkbare situatie.
Ik heb ook geleerd dat het gebruik van een prothese enkele voorzorgsmaatregelen vereist… Ik vermijd bijvoorbeeld kuilen in de weg en wandelen in het donker, omdat ik niet wil dat mijn prothese kapotgaat. Als het regent, wacht ik tot ik me weer veilig kan verplaatsen, want de medewerkers van Handicap International hebben me aangeraden mijn prothese droog te houden. Ik zorg er goed voor en maak ze regelmatig schoon met een vochtige doek. Toch begint ze slijtage te vertonen en zijn de blauwe kussentjes die de basis van mijn geamputeerde been op hun plaats houden, losgekomen.
Een rustiger dagelijks leven en hoop voor andere mensen met een handicap
Vandaag leid ik een actief en vervullend leven, iets wat vroeger onbereikbaar leek. Ik breng mijn dagen door met mijn gezin, ga naar de markten, ondersteun activiteiten binnen mijn gemeenschap en help leden van mijn parochie. Wat vroeger door mijn beperkte mobiliteit een dagelijkse strijd was, heeft plaatsgemaakt voor meer zelfstandigheid, meer zelfvertrouwen en een actieve deelname aan het gemeenschapsleven. De steun van Handicap International heeft me geholpen me vrijer te verplaatsen. De kerk heeft me geholpen mijn huis te bouwen. Daardoor kon ik een stabielere toekomst opbouwen, met meer waardigheid.
Ik hoop dat meer mensen met een handicap, net als ik, ondersteuning zullen krijgen om hun zelfstandigheid en levenskwaliteit te verbeteren. Ik droom er ook van dat mijn kinderen naar de universiteit kunnen gaan en in een degelijk gebouwd huis kunnen wonen dat ze echt als hun thuis kunnen beschouwen.
Handicap International zamelt gebruikte beenprothesen in en creëert met de hoogwaardige componenten nieuwe exemplaren, afgewerkt op maat van de patiënt. Ze voorziet personen met een beenamputatie van prothesen en biedt aangepaste revalidatiezorg, zodat deze mensen hun zelfstandigheid (her)winnen.
De afvalberg verkleint, kwaliteitsvolle producten worden duurzamer, en mensen krijgen hun autonoom leven terug. Hernieuwde prothesen, hernieuwde levens.
Meer info via www.liimba.be