Oekraïense burgers uitgeput na vier jaar oorlog.
De geestelijke gezondheid van de Oekraïners is na meer dan vier jaar oorlog sterk achteruitgegaan. Handicap International biedt ondersteuning aan mensen die kampen met angst, trauma’s en verdriet om het verlies van dierbaren.
Anhelina Korchenok, specialist in geestelijke gezondheid bij Handicap International. | © L. Hutsul / HI
De zware psychologische tol van een langdurige oorlog
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie geeft in 2026 70% van de Oekraïners aan ernstig psychisch lijden te ervaren. In de gebieden dicht bij het front loopt dit cijfer op tot 76%. Dit betekent dat vrijwel de hele bevolking zware gevolgen ondervindt van de oorlog voor haar geestelijke gezondheid.
"De grootschalige oorlog in Oekraïne duurt al meer dan vier en een half jaar en de gevolgen ervan voor de geestelijke gezondheid van de bevolking worden steeds duidelijker", legt Anhelina Korchenok uit, specialist in geestelijke gezondheid en psychosociale ondersteuning bij Handicap International in Oekraïne. "In het begin zochten mensen vooral hulp vanwege acute traumatische ervaringen: het verlies van hun woning of dierbaren, gedwongen ontheemding enzovoort. Tegenwoordig houden de hulpvragen vaker verband met opgestapelde uitputting. Mensen leven voortdurend in een stressvolle omgeving, zonder rustmomenten. Daardoor raken hun psychologische reserves uitgeput."
Angst, slapeloosheid, trauma's…
Achter angst of slapeloosheid gaat een hele reeks uiteenlopende levenssituaties schuil. Iedereen draagt zijn of haar eigen verhaal met zich mee: sommigen hebben het trauma ervaren van het verlies van hun woning, anderen zijn dagelijks bang om hun kinderen tijdens luchtalarmen naar school te sturen, en velen hebben moeite om hun leven opnieuw op te bouwen na een verwonding of gedwongen verplaatsing. Samen schetsen deze individuele ervaringen het beeld van een samenleving die onder een meedogenloze psychologische druk leeft.
De situatie is bijzonder moeilijk in gemeenschappen dicht bij de frontlinie. Zelfs wanneer mensen zich enigszins aan de omstandigheden hebben aangepast, zorgen nieuwe aanvallen of verwoeste woningen ervoor dat het stressniveau opnieuw plotseling sterk stijgt.
Wat Handicap International doet
Handicap International werkt met overlevenden van explosievenongevallen, mensen met een handicap en intern ontheemden. De organisatie helpt hen niet alleen hun fysieke mobiliteit terug te winnen, maar ook hun psychologische veerkracht en hun maatschappelijke rol te herstellen. Handicap International en haar partners bieden psychologische ondersteuning in combinatie met fysieke revalidatie en sociale beschermingsdiensten. De organisatie biedt ook hulp aan huis en via onlineconsultaties, onder meer aan mensen die niet zelfstandig naar gezondheidscentra kunnen gaan.
Tegelijkertijd versterkt Handicap International de capaciteiten van lokale organisaties en professionals om ervoor te zorgen dat hulp binnen de gemeenschappen zelf beschikbaar is.
In 2026 heeft Handicap International meer dan 30 medewerkers van partnerorganisaties opgeleid. Momenteel onderhoudt de organisatie twee actieve lokale partnerschappen om de geestelijke gezondheidszorg binnen gemeenschappen te versterken in de regio's Dnipropetrovsk, Charkiv en Zaporizja.
Het leven weer opbouwen
Anhelina herinnert zich een vrouw die na de bezetting en haar gedwongen verplaatsing psychosociale ondersteuning kreeg en de kracht vond om haar leven opnieuw op te bouwen. Ze vond werk, schreef haar kind in bij de kleuterschool en begon vervolgens aan een studie psychologie. Vandaag helpt ze anderen...