Handicap International ruimt explosieven op in de Bekavallei.
De bombardementen op dorpen, waarbij soms munitieopslagplaatsen worden getroffen, veroorzaken een ernstige vervuiling met explosieven, waardoor de inwoners aan gevaar worden blootgesteld.
Een ontmijner van Handicap International die zijn materiaal controleert. | © HI
De ontmijners van Handicap International in Nabi Ayla
De Bekavallei, een overwegend landelijk gebied ten oosten van Beiroet, wordt sinds 2023 getroffen door bombardementen van het Israëlische leger. Hierdoor zijn grote gebieden vervuild geraakt met explosieve oorlogsresten. De ontmijners van Handicap International zijn momenteel aan het werk in het dorp Nabi Ayla.
Al tijdens de eerste dagen van hun werkzaamheden op de landbouwgronden van het dorp troffen de ontmijners van Handicap International 11 stuks munitie aan. De aanwezigheid van een opslagplaats voor munitie doet vermoeden dat het gebied waarschijnlijk veel uitgebreider vervuild is dan aanvankelijk werd verwacht. Het gebouw zou zijn getroffen door Israëlische luchtaanvallen, waardoor niet-ontplofte munitieresten over een uitgestrekt gebied werden verspreid.
Complexer dan verwacht
Wat aanvankelijk leek op een routinematige ontmijningsoperatie, blijkt nu een veel grotere omvang te hebben. De aanwezigheid van ingegraven explosieven, grote hoeveelheden metaalresten en woningen vlak bij het te ontmijnen gebied maakt deze operatie tot een van de meest complexe die Handicap International momenteel uitvoert.
- Overvloed aan metaal: de bodem bevat zoveel metaalresten dat de detectoren bijna voortdurend afgaan. Daardoor is het moeilijk om de echte gevaren te identificeren.
- Bodemgesteldheid: de harde, compacte bodem vertraagt het uitgraven.
- Het te ontmijnen gebied ligt vlak bij bewoonde huizen.
Gezien het aantal munitieresten dat al tijdens de eerste dagen van de werkzaamheden werd aangetroffen, verwacht Handicap International dat het gebied zeer zwaar vervuild is.
In cijfers
- 7 ontmijners zijn sinds september 2026 aan deze opdracht toegewezen. Na twee dagen waarin de werkplek werd ingericht, is het team met de ontmijningswerkzaamheden begonnen.
- Halverwege september was al 200 m² ontmijnd, op een totaal van 20.000 m² dat moet worden vrijgemaakt van explosieven.
- Tot nu toe zijn 11 gevaarlijke voorwerpen gevonden: beschadigde kogels, granaten en RPG-raketten (projectielen van antitankraketwerpers).
- Er wordt geschat dat de ontmijningswerkzaamheden nog meer dan twee maanden zullen duren. Mogelijk duurt het langer, omdat de werkelijke omvang van de vervuiling nog onbekend is.
Dialoog met de dorpsbewoners
Handicap International werkt samen met de lokale autoriteiten om de werkmethoden aan te passen. Daarbij worden detectie met metaaldetectoren en visuele inspectie gecombineerd. Die laatste methode is beter afgestemd op het soort terrein en op het feit dat de meeste explosieven aan de oppervlakte liggen.
"Na verloop van tijd veranderen explosieven van kleur en gaan ze steeds meer op in de omliggende bodem, bijvoorbeeld door roestvorming. Daardoor zijn ze voor ontmijners moeilijker te herkennen. Ze kunnen ook gedeeltelijk in de grond wegzakken of bedekt raken met stof of puin. In zulke gevallen helpt de detector om het voorwerp te lokaliseren, maar alleen aan het bodemoppervlak. De detector vormt een aanvulling op de visuele inspectie: hier ruimen we explosieven aan de oppervlakte op, niet onder het grondoppervlak. Als er weinig tijd is verstreken of als de voorwerpen goed zichtbaar zijn, is deze hulp niet nodig. In gebieden met hoog gras moet het gras worden gemaaid voordat het bodemoppervlak goed kan worden geïnspecteerd. Anders, hoe zou een ontmijner de grond kunnen zien? Maar voordat we het gras maaien, gebruiken we eerst de detector om na te gaan of er verborgen explosieven aanwezig zijn die met het blote oog niet zichtbaar zijn."
Adnan Araji, hoofd operaties van de programma's voor mijnenbestrijding
Bij de start van de opdracht vreesden sommige landeigenaren dat de werkzaamheden hun gewassen zouden beschadigen. Die bezorgdheid verdween nadat de ontmijners van Handicap International hadden uitgelegd hoe ze te werk zouden gaan en rekening hadden gehouden met hun zorgen.
Sindsdien heeft een landeigenaar een huis ter beschikking gesteld van het team, dat het als commandopost gebruikt. Hij deelt ook de opbrengst van zijn velden met de medewerkers, waaronder tomaten.
Het team stemt de werkzaamheden dagelijks af met de inwoners en volgt strikte procedures voor het omgaan met elk aangetroffen explosief voorwerp.
Alle ontmijningsactiviteiten in Libanon worden uitgevoerd in nauwe samenwerking met het Libanese Centrum voor Mijnenbestrijding, binnen het kader van de accreditatie en de toegekende bevoegdheden.