Nansenprijs betekende keerpunt voor Handicap International

De inzet van Handicap International voor vluchtelingen en onze strijd tegen antipersoonsmijnen werd 20 jaar geleden door de UNHCR beloond met de Nansenprijs. Medeoprichter Jean-Baptiste Richardier blikt terug op dit belangrijke moment in de geschiedenis van onze organisatie.

Wat of wie beloont de Nansenprijs precies?

Jean-Baptiste Richardier: “De Nansenprijs wordt elk jaar door het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties – ook wel gekend als de UNHCR – uitgereikt aan personen of organisaties om hen te belonen voor hun inzet voor bevolkingsgroepen die op de vlucht zijn geslagen.”

Voor welke concrete actie mocht Handicap International de prijs in ontvangst nemen?

J-B. R: “Enkele jaren voordat we deze onderscheiding kregen, hadden we ons departement voor mijnenbestrijding opgestart. Onze eerste ontmijningsoperaties op het terrein vonden plaats in Cambodja, waar mijnen een immense bedreiging vormden voor de Cambodjaanse vluchtelingen die van de Thaise vluchtelingenkampen naar huis terugkeerden. We deden dit ter ondersteuning van de VN, die met moeite dit mijnenprobleem aankon. Het is binnen die context dat de eerste humanitaire ontmijningsoperaties plaatsvonden en Handicap International mag er fier op zijn één van de pioniers te zijn geweest op dat vlak. Dit is ook wat de UNHCR met de Nansenprijs heeft toegejuicht.”

Hoe belangrijk was deze onderscheiding voor Handicap International?

J-B. R: “De Nansenprijs gaf ons een flinke duw in de rug. In 1996 was Handicap International nog een vrij jonge organisatie, we bestonden nog geen 15 jaar. De prijs versterkte onze legitimiteit binnen de internationale campagne tegen landmijnen, een jaar voordat het verdrag van Ottawa tegen landmijnen werd goedgekeurd. Daarnaast was het ook een mooie professionele erkenning vanwege de internationale en humanitaire organisaties.”

Een dergelijke prijs heeft wellicht ook het image beïnlvoed?

J-B. R: “Het beeld van een ernstige ngo, waarop het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen kan rekenen, heeft onze geloofwaardigheid bij onze donoren nog aangesterkt. Het schonk ons ook een blijvende zichtbaarheid in de pers. De Nansenprijs betekende een keerpunt in de geschiedenis van onze organisatie en is misschien wel een van de redenen waarom Handicap International beschouwd wordt als één van de ngo’s die er echt toe doen.”

Had Handicap International verwacht de prijs in ontvangst te mogen nemen?

J-B. R: “Het was een grote verrassing voor ons, want we wisten niet eens dat we genomineerd waren! Voor enkele programma’s hadden we wel al nauw samengewerkt met de UNHCR, zoals bij de immense vluchtelingencrisis aan grens van Thailand met Laos, Cambodja en Myanmar. En ook in de Afghaanse vluchtelingenkampen in Pakistan werden er belangrijke humanitaire acties op poten gezet, die een enorme organisatorische en financiële uitdaging inhielden voor de UNHCR en waarbij humanitaire partners zoals Handicap International steun boden. Maar bij al deze acties bleven we onafhankelijk. Meer zelfs, we hadden ons al meer dan eens kritisch uitgelaten over UNHCR. Dus ook vandaar onze verwondering om de prijs in handen te mogen nemen.”

Wat is je bijgebleven van de prijsuitreiking?

J-B. R: “Het was een zeer plechtige ceremonie, in aanwezigheid van de vertegenwoordigers van “Genève Internationaal”. De speech van Mevrouw Ogata was zeer overtuigend. Ze had het over hoe haar organisatie veel te danken had aan de verantwoordelijken van Handicap International. Ze vertelde hoe onze organisatie onafgebroken in bres sprong voor personen met een handicap en hoe onze organisatie humanitaire hulp vertegenwoordigde in zijn beste vorm.”