Meteen naar de inhoud

“Laos is nog lang niet van zijn probleem verlost”

Gezondheid Mijnen en andere wapens
Laos
Littekens op Nouays handen en gezicht zijn de sporen van een ongeluk met clustermunitie, waar hij als kind slachtoffer van werd. Vandaag is de Laotiaanse jongeman ontmijner voor Handicap International. “Soms doen mijn handen pijn wanneer het weer omslaat. Maar ik zet door omdat mijn werk andere mensen behoedt voor een ongeval zoals ik zelf heb meegemaakt.”
 Nouay, een jonge Laotiaanse man, poseert met een brede glimlach met zijn metaaldetector in zijn hand en in ontmijningsoutfit van Handicap International

Littekens op Nouays handen en gezicht zijn de sporen van een ongeluk met clustermunitie, waar hij als kind slachtoffer van werd. Vandaag is de Laotiaanse jongeman ontmijner voor Handicap International. “Soms doen mijn handen pijn wanneer het weer omslaat. Maar ik zet door omdat mijn werk andere mensen behoedt voor een ongeval zoals ik zelf heb meegemaakt.”

Onder een stralende zon en een verzengende hitte van 39°C banen Nouay Phonesomxay en zijn collega-ontmijners van Handicap International zich een weg door de dichte begroeiing bij het dorp Ponntong, nabij de vroegere Ho Chi Minh-route. Ooit was dit een ongerept stukje regenwoud, maar sinds de Vietnamoorlog groeit hier nog slechts struikgewas. De route werd immers hevig gebombardeerd door de Amerikanen, omdat de Noord-Vietnamezen de weg gebruikten om hun troepen in Zuid-Vietnam te bevoorraden.

In een 2.500 m² grote zone is het ontmijningsteam nu op zoek naar bommen. 19 vonden ze er al in dit gebied. Nouay beweegt zigzaggend over zijn deel grond met een metaaldetector in de ene hand en een schop in de andere. Plots begint zijn metaaldetector luid te piepen. Hij knielt neer om te zoeken met zijn schop. In tegenstelling tot landmijnen, die kunnen geactiveerd worden bij de minste aanraking, zijn de meeste clusterbommen en andere explosieven in Laos minder gevoelig. Een ontmijner kan er dus voorzichtig rondgraven zonder ze te ontsteken. Het gepiep blijkt vals alarm: Nouay vindt dit keer enkel een ongevaarlijk stuk metaal.

Van slachtoffer naar ontmijner

Nouay mist vier vingertoppen aan zijn rechterhand en heeft littekens op zijn handen en in zijn gezicht. Maar dit houdt hem niet tegen om zijn deel van het werk te doen, net als de andere ontmijners. “Ik ben trots op mijn werk voor Handicap International”, vertelt Nouay. “Soms doen mijn handen pijn wanneer het weer omslaat. Maar ik zet door omdat mijn werk andere mensen behoedt voor een ongeval zoals ik zelf heb meegemaakt.”

Toen Nouay negen jaar oud was, vond hij tijdens het spelen iets waarvan hij dacht dat het een steen was. Toen hij het voorwerp op de grond gooide, ontplofte het en raakten scherven zijn handen, gezicht en linkeroog. De “steen” die hij had gevonden, was een van de meer dan 270 miljoen stukken clustermunitie of ‘bombies’ die tussen 1964 en 1973 op Laos werden neergelaten. 

In 2014 bezocht Handicap International Nouays dorp om mensen te wijzen op de risico’s van niet-ontplofte oorlogsresten en om hen te leren hoe ze vermeende bommen kunnen herkennen, ontwijken en rapporteren. “Na de veiligheidsbriefing ging ik naar de teamleider en vroeg ik hem of Handicap International nog op zoek was naar medewerkers”, aldus Nouay. “Toen hij zei van wel, vroeg ik of ze een persoon met een handicap zoals ik een kans zouden geven. Hij raadde me aan te solliciteren en uiteindelijk aanvaardde Handicap International mij als teamlid.”

Nouays plan voor de toekomst

Nouay en zijn team leven en werken samen elke dag van 7u30 tot 16u30 gedurende 21 dagen op rij. Dan kunnen ze naar huis om er de rest van de maand te rusten. Voor de 20-jarige Nouay betekent dit hard werk, maar hij beseft dat er nog zoveel ontmijningswerk moet gebeuren. De betrokken Laotiaanse autoriteiten schatten dat het aan het huidige tempo nog 100 jaar zal duren alvorens het land volledig vrij is van bommen.

“Laos is nog lang niet van het probleem verlost”, vertelt Nouay. “We hebben Handicap International nodig. Er moet nog veel meer worden opgeruimd, de mensen moeten nog meer op de gevaren worden gewezen en de vrede op aarde moet door nog meer mensen gesteund worden. Ik hoop dat ik in de toekomst mijn verhaal zal kunnen delen met mensen in dorpen verspreid over het hele land, zodat ik hen kan helpen om risico’s te vermijden en hen kan tonen dat ook iemand met een handicap in staat is om iets belangrijks te doen in zijn leven.”

Meer over dit onderwerp

Verboden clusterbommen blijven (burger)slachtoffers maken
© D. Kremer / HI
Mijnen en andere wapens Noodhulp

Verboden clusterbommen blijven (burger)slachtoffers maken

Uit het laatste verslag van de Cluster Munition Monitor, dat deze week gepubliceerd werd, blijkt dat Syrië voor het achtste jaar op rij verantwoordelijk is voor de meeste slachtoffers. In 2019 nam het land in oorlog 80% van de slachtoffers voor zijn rekening. Maar de Cluster Munition Monitor getuigt ook over het gebruik van clustermunitie in het conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan.

Het 2020-rapport van de Landmine Monitor: "Covid-19 heeft de acties tegen mijnen ontregeld"
© Tannourine / HI
Mijnen en andere wapens

Het 2020-rapport van de Landmine Monitor: "Covid-19 heeft de acties tegen mijnen ontregeld"

Voor het vijfde jaar op rij maakt de Landmine Monitor gewag van een uitzonderlijk hoog aantal slachtoffers van landmijnen, voor het merendeel burgers. De uitbraak van de COVID-19-pandemie begin 2020 heeft ook een nieuwe reeks onvoorziene uitdagingen met zich meegebracht

Wanneer de bom valt
© Martin Crep/HI
Mijnen en andere wapens

Wanneer de bom valt

Bij gewapende conflicten wordt de rekening vaak gepresenteerd aan de ongewapende burgers. Vandaag maken burgers 90% uit van de slachtoffers bij bombardementen in bevolkte gebieden. Wat zijn de gevolgen en wie maakt hier een eind aan?