Verontrustend rapport meldt toenemend gevaar voor hulpverleners: “Het waarborgen van hun veiligheid is van cruciaal belang”

Dit jaar zullen 339 miljoen mensen nood hebben aan humanitaire hulp. In veel gevallen gaat het om bevolkingsgroepen die getroffen zijn door conflictsituaties waarin ook humanitaire- en medische hulpverleners het slachtoffer worden van aanvallen, ontvoeringen, vervolgingen en verwondingen, soms met dodelijke afloop.

In 2022 registreerde de Aid Worker Security Database minstens 439 aanvallen op humanitaire hulpverleners. De situatie van medische gezondheidsmedewerkers is nog verontrustender. Met 1.989 geweldplegingen tegen gezondheidsfaciliteiten en -personeel en 232 dodelijke slachtoffers was hun werk de afgelopen 10 jaar nooit gevaarlijker. Hulpverleners en gezondheidswerkers lopen met name gevaar in een twintigtal landen, waaronder Zuid-Sudan, de Democratische Republiek Congo, Myanmar en Oekraïne.

Schendingen van het humanitair recht

Hoewel het humanitair recht en -principes een veilige toegang tot hulp verplichten, brengen regeringen en gewapende groepen hulpverleners voortdurend in gevaar. Ze zetten aanvallen voort in gebieden waar hulp wordt geboden en voeren maatregelen in die humanitaire- en medische acties politiseren en criminaliseren. Als gevolg daarvan vergroten ze het risico op geweld en verhinderen ze dat hulpverleners hun missie, het verlenen van essentiële hulp en gezondheidszorg aan getroffen bevolkingsgroepen, kunnen uitvoeren.

Verhoogde risico's voor lokale hulpverleners

90% van de hulpverleners die het slachtoffer wordt van aanvallen behoort tot de lokale bevolking. Ze verlenen hulp in gebieden die vaak ontoegankelijk zijn voor internationale hulpverleners en zijn hierdoor het meest blootgesteld aan risico’s zoals gewapend geweld. Bovendien beschikken ze vaak over weinig middelen. Om de veiligheid van deze mensen te garanderen, is het essentieel dat donoren hen, door onder meer het delen van hun financiële middelen, ondersteunen.

Onvoldoende financiële middelen

Om de veiligheid van hun mensen te garanderen, moeten humanitaire organisaties strategieën voor risicopreventie ontwikkelen. Dit omvat het voorzien van passende uitrusting, het opleiden van personeel, het inzetten van veiligheidsmanagers, het verzekeren van evacuatiemogelijkheden uit risicogebieden en het bieden van psychologische, financiële en juridische ondersteuning aan getroffen medewerkers en hun families. Helaas ondervinden organisaties vaak moeilijkheden om deze maatregelen te financieren, waardoor de beste bescherming niet altijd gegarandeerd kan worden.

Veiligheidsgarantie in complexe situaties

"Diverse factoren zoals het vastlopen of escaleren van gewapende conflicten, natuurrampen als gevolg van klimaatverandering en de verspreiding van voedselonzekerheid (met name in Oost-Afrika) zorgen ervoor dat de humanitaire uitdagingen steeds groter worden", stelt Jean-Pierre Delomier, adjunct-directeur Internationale Operaties van Handicap International.

"In complexe noodsituaties werken humanitaire - en medische hulpverleners in steeds gevaarlijkere omgevingen. Aanvallen op hen brengen de toegang tot hulp in gevaar voor degenen die dat het meest nodig hebben. Het waarborgen van hun veiligheid is van cruciaal belang, zodat ze kunnen blijven bijdragen aan de ondersteuning van kwetsbare bevolkingsgroepen."

In cijfers

• 339 miljoen mensen hebben in 2023 nood aan humanitaire hulp.

• In 2022 registreerde de Aid Worker Security Database minstens 439 aanvallen op humanitaire hulpverleners.

• Met 1.989 aanvallen op gezondheidsfaciliteiten en personeel en 232 dodelijke slachtoffers was het werk van medische hulpverleners de afgelopen 10 jaar nooit gevaarlijker.

• 90% van de hulpverleners die het slachtoffer worden van aanvallen behoort tot de lokale bevolking.