Goto main content

9 - Tsi Lhamo

Het laatste deel van de zomerreeks met Didier Demey

Tsi Lhamo

Tsi Lhamo | © HI

Tibet [2007]

De zon trekt haar stralen aan, trekt zich op naar de hemel en viseert de pieken ten oosten van Lhasa. Een blauw rond briesje probeert mijn haren te strelen maar raakt verstrikt in de wollen muts die ik over mijn oren heb getrokken. Ik sluit de laatste knoop van mijn jas als een stil protest om de koude lucht aan mijn nek af te snijden.

Ik ben op weg naar Tsi Lhamo, wat me in een stemming brengt die vergelijkbaar is met het diepe blauw van de hemel.
Op een dag, ze was toen vijf jaar oud, nodigde Tsjernobyl zichzelf uit in het hoofd van Tsi Lhamo. Het ging gepaard met schokken en grote donderslagen, alles werd op zijn kop gezet. Het liet sporen na in haar kinderbrein die niet meer gewist konden worden. Sindsdien groeide Tsi Lhamo aan twee snelheden: één voor haar lichaam en één voor wat ze er mee kon doen. 

Als ze probeert te praten, lijkt het op de vlucht van een libel. Woorden blijven ergens rond de stembanden hangen. Aarzelend. Dan schrikken ze op en komen ze chaotisch naar buiten. Haar mond trekt gezichten die ze niet kan controleren. Daarna, omdat ze niet kan praten, verschijnt een glimlach die eindigt in een echte lach.

Haar gebaren komen ook met horten en stoten. Soms heeft ze veel weg van een orkestleider of een circusartiest die in slow motion met te veel ballen jongleert. De armen gaan alle kanten uit, het hoofd kantelt naar bakboord, de benen strekken zich uit, de handen worden vuisten, haar spieren verkrampen.

Men heeft me verteld dat dit een geval van karma is en dat de hersenen van Tshi Lhamo Tsjernobyl herkend hadden, vanwege een kwaad dat ze in een vorig leven zou gedaan hebben. Als Tsi Lhamo vandaag als een orkestleider op libellen jaagt, dan is dat haar straf. Ik geloof eerder dat ze in een vorig leven Siddhartha Boeddha zelf was, of zelfs iets beters. Ze was de Calligrammes van Apollinaire in levende lijve, ze was het haar van De Kleine Prins, de slagroom op een frambozentaart, het vaccin tegen polio of misschien wel de uitvinder van de saxofoon. Ze was een waardevol iemand, en daarom kreeg ze de mooiste glimlach ter wereld. En ze deelt haar lach met iedereen die haar pad kruist. 

Meer over dit onderwerp

Van isolement naar zelfstandigheid: dankzij zijn prothese kon Eli zijn leven in Oeganda weer opbouwen.
© A. Tabu / HI
Hulpverlening

Van isolement naar zelfstandigheid: dankzij zijn prothese kon Eli zijn leven in Oeganda weer opbouwen.

Tien jaar geleden ontvluchtte Eli de oorlog in zijn thuisland, Zuid-Soedan. Vandaag geniet hij dankzij zijn prothese weer van het leven en ondersteunt hij anderen in een vergelijkbare situatie.

Dankzij haar prothese zet Justine nieuwe stappen in haar leven
© S. R. Nangobi / HI
Hulpverlening Revalidatie

Dankzij haar prothese zet Justine nieuwe stappen in haar leven

Dankzij de steun van het Liimba-project kreeg Justine, een vluchtelinge in Oeganda, een nieuwe prothese. Vandaag bouwt ze vol energie verder aan haar leven en zet ze zich als vrijwilliger in voor haar gemeenschap.

Oekraïense burgers uitgeput na vier jaar oorlog.
© L. Hutsul / HI
Hulpverlening

Oekraïense burgers uitgeput na vier jaar oorlog.

De geestelijke gezondheid van de Oekraïners is na meer dan vier jaar oorlog sterk achteruitgegaan. Handicap International biedt ondersteuning aan mensen die kampen met angst, trauma’s en verdriet om het verlies van dierbaren.