© Crolle Agency / HI
In oktober 2026 opent Handicap International in België verschillende inzamelpunten voor oude beenprothesen. Deze bestaan dikwijls uit heel wat waardevolle componenten die perfect hergebruikt kunnen worden. Via haar circulaire Liimba-project wil de organisatie hiermee massaal nieuwe prothesen maken zodat heel wat mensen die normaal geen toegang hebben tot een prothese toch een hernieuwd leven tegemoet kunnen zien.
Wie een beenprothese aangemeten krijgt, behoudt deze niet voor de rest van zijn of haar leven. Door veranderingen aan lichaam en stomp kan het zijn dat de prothese na een tijdje niet meer goed aansluit. Een persoon kan ook minder actief (of juist actiever) worden, waardoor een ander type prothese beter geschikt wordt. In België en heel wat andere Europese landen worden prothesen grotendeels terugbetaald en krijgen patiënten gemiddeld elke drie tot vijf jaar een nieuw exemplaar. Voor kinderen is dit, door hun groei, zelfs elke 12 tot 18 maanden.
“Toch worden oude prothesen niet hergebruikt, ondanks de kwaliteit van de vele perfect herbruikbareonderdelen”, zegt Aminata Thiam, Liimba projectmanager bij Handicap International België. “In België belanden zo jaarlijks duizenden prothesen ongebruikt in een doos op zolder van patiënten of rechtstreeks in de vuilnisbak. Ook door overlijdens blijven waardevolle prothesen dikwijls doelloos achter.”
Wereldwijd hebben 65 miljoen mensen een prothese nodig. Toch heeft 80% van deze mensen hier geen toegang toe. Door een gebrek aan voldoende orthopedische componenten in de regio waar ze wonen of omdat ze niet over voldoende financiële middelen beschikken voor een vaak dure prothese. Een beenprothese is voor een enorme groep mensen essentieel om autonoom te kunnen bewegen, toegang te krijgen tot werk of school en zo een zelfstandig
leven te leiden.
1 + 1 = 2
Enerzijds een overschot aan prothesecomponenten en anderzijds een groep mensen die geen toegang heeft tot een prothese. Eén plus één is twee, moet Handicap International gedacht hebben. Daarom ging de organisatie verschillende partnerschappen met Belgische orthopedische centra aan om inzamelboxen voor oude prothesen te plaatsen. Deze staan niet alleen in zelfstandige consultatieruimtes, maar ook in orthopedische afdelingen van ziekenhuizen.
Eénmaal een box gevuld is, wordt deze door Kick&Rush, de logistieke partner van Handicap International, kosteloos naar een centrale opslagplaats in Waver gebracht. Van daaruit gaan de prothesen naar het Liimba atelier in het Franse Lyon. Ook vanuit Frankrijk en Zwitserland komen er oude beenprothesen toe.
Ter plekke worden alle prothesen eerst volledig ontmanteld. Niet-herbruikbare onderdelen zoals de voet of de prothesekoker – het stuk van de prothese dat rond de stomp zit – worden weggegooid en waar mogelijk gerecycleerd. De overige onderdelen, waaronder de kostbare knie, ondergaan een reiniging. Vervolgens worden ze onderworpen aan een grondige controle. Beschadigde of verouderde componenten worden verwijderd en herbruikbare elementen worden gesorteerd op type en opgeslagen voor verzending.
83% minder kosten
Onder meer via haar partner Piloten Zonder Grenzen stuurt Handicap International de gereviseerde prothesecomponenten naar haar revalidatiecentra in Ethiopië, Jemen en Oeganda. De prothese-technici in deze centra ontvangen de onderdelen die ze op basis van hun behoeften hebben aangevraagd. Hiermee kunnen ze opnieuw de basis van een prothese opbouwen. De prothesekoker wordt ter plaatse vervaardigd op maat van de patiënt. In sommige centra worden hiervoor 3D-printers gebruikt. Enkel nog een voet toevoegen en de hernieuwde prothese van topkwaliteit is klaar.
Via het hergebruiken van prothesecomponenten in combinatie met een 3D-geprinte koker kan een beenprothese worden geproduceerd aan een kostprijs die maar liefst 83% lager ligt dan een gloednieuw exemplaar. Patiënten die normaal geen toegang of de nodige middelen hebben, kunnen dankzij het Liimba-project toch van een beenprothese worden voorzien. En zo wordt voor hen alles weer mogelijk: naar school gaan, werken, sporten, spelen, vrienden en familie ontmoeten,… Kortom, volwaardig deel uitmaken van de samenleving.
In het eerste jaar van het Liimba-project kon Handicap International in Frankrijk, België en Zwitserland samen 562 beenprothesen een tweede leven schenken. De organisatie zet nu alles op alles om dit cijfer de hoogte in te stuwen. Enkel in België tracht Handicap International jaarlijks honderden beenprothesen te verzamelen om te hernieuwen. Door het aantal inzamelpunten elk jaar te verhogen wil ze de stap voor mensen zo klein mogelijk maken om hun oude prothese in te leveren.
