Meer dan 50.000 mensen op de vlucht na oplaaiend geweld in Colombia

Sinds eind 2024 is het departement Norte de Santander in het noordoosten van Colombia het toneel van escalerend geweld tussen gewapende rebellenbewegingen zoals het Nationaal Bevrijdingsleger (ELN) en het Estado Mayor de los Bloques y Frentes (EMBF). Volgens internationale waarnemers heeft dit te maken met het strategische karakter van het grensgeboid. De groeperingen zouden er vechten om de controle over de uitgestrekte gebieden in de regio, de bloeiende illegale economieën die er floreren en om politieke en sociale belangen.

In januari van dit jaar zijn in slechts twee weken tijd meer dan 56.000 mensen weggejaagd door het geweld, de moeilijkheden om aan basisgoederen te komen of toegang te krijgen tot gezondheidszorg. Een vluchtelingenstroom die al meer dan 30 jaar niet meer gezien is in het land. Velen verlieten hun huis in allerijl, zonder zelfs maar de tijd te hebben om wat persoonlijke bezittingen of hun identiteitspapieren in te pakken. Onder de ontheemde bevolking zijn meer dan 46.000 kinderen en tieners die niet meer naar school gaan. Ongeveer 710 scholen in de regio blijven om veiligheidsredenen gesloten. Hoewel de regionale regering van Norte de Santander een tijdelijke school heeft opgezet in Cúcuta, maakt het gebrek aan rolstoelen of krukken het voor veel kinderen met een fysieke handicap moeilijk om naar school te gaan.

De confrontaties tussen de rebellengroepen hebben ook gevolgen op de lange termijn: lokale bewoners vrezen dat antipersoonsmijnen, niet-geëxplodeerde munitie en andere geïmproviseerde explosieven zich in de regio zullen verspreiden.

Humanitaire hulp

De humanitaire hulp is voornamelijk geconcentreerd in de stad Cúcuta. De toegang tot gemeenten als Tibú en Ocaña, die het zwaarst getroffen zijn door het geweld, is beperkt door de aanwezigheid van rebellen.

“Veel mensen zijn tijdens hun vlucht gevallen en gewond geraakt, wat kan leiden tot handicaps of reeds bestaande breuken kan verergeren. De afwezigheid van krukken of spalken gedurende meerdere dagen heeft hun bewegingen beperkt en hen kwetsbaarder gemaakt,” legt Claudia Murcia uit, een revalidatiemedewerker voor de gemeenschap.

In Cúcuta bieden teams van Handicap International ondersteuning aan ontheemde gemeenschappen. Mensen die in de stad aankomen in een staat van posttraumatische stress veroorzaakt door het geweld en het lijden dat ze hebben ondergaan, krijgen van de organisatie de eerste psychologische zorg en worden geholpen bij het maken van afspraken met specialisten. Handicap International voert ook kinesitherapeutische onderzoeken uit en verstrekt rolstoelen, wandelstokken, krukken en braces aan mensen die deze nodig hebben om zich te verplaatsen. Tenslotte worden ook groepsworkshops georganiseerd om mensen te sensibiliseren rond hun seksuele rechten.