Bewustmakingssessie over geestelijke gezondheid en rechten. | © B. Coulibaly / HI
De verslechterende veiligheidssituatie in de regio Gao, in het oosten van Mali, zorgt voor heel wat ontvoeringen, berovingen, verkrachtingen en moorden. De toenemende aanwezigheid van gewapende groeperingen leidt ook tot de sluiting van scholen en overheidsdiensten in de regio. Mensen worden gedwongen hun huizen te ontvluchten en zoeken hun toevlucht in grote steden zoals de stad Gao.
In december 2023 woonden al meer dan 36.000 ontheemde personen in en rond de stad, voornamelijk in tenten en dus onder precaire omstandigheden. Ze zijn er allesbehalve veilig en lijden onder de fysieke en mentale impact van hun persoonlijke ervaringen. Handicap International zette er tussen april 2023 en april 2024 psychosociale en mentale gezondheidszorg ondersteunende diensten op.
De organisatie zet mobiele teams van psychologen en maatschappelijk werkers in die de gemeenschappen bezoeken om hun behoeften te beoordelen en erop in te spelen. Vervolgens wordt er persoonlijke langetermijnondersteuning geboden aan degenen die dit de zorg het meest nodig hebben. Tussen april 2023 en april 2024 heeft Handicap International zo meer dan 5200 mensen ondersteund.
Luister- en speelcentra
Handicap International heeft ook twee veilige luister- en speelplekken opgezet in de stad Gao. Dit zijn gemeenschapsfaciliteiten die worden gerund door psychosociale hulpverleners en psychologen, met de steun van gemeenschapswerkers. Er worden verschillende recreatieve activiteiten georganiseerd om vrouwen en meisjes de kans te geven elkaar te ontmoeten, sociale banden te herstellen en kinderen de kans te geven zich te vermaken en te ontspannen.
'Onze belangrijkste taak is om te helpen, te ondersteunen, te luisteren, te begeleiden en te zorgen voor de mensen die bij ons komen. In het centrum zijn er veel spelletjes voor de kinderen en we organiseren gezamenlijke activiteiten. Door te spelen kunnen de kinderen hun stress loslaten en de traumatische situaties die ze hebben meegemaakt laten bovenkomen', zegt Aminatou Moussa Touré, psychosociaal werker bij Handicap International Mali.
Met de creatieve activiteiten, die bedoeld zijn om expressie en zelfontplooiing aan te moedigen en een band van wederzijdse hulp en steun te ontwikkelen, wordt ook speciale aandacht geschonken aan vrouwen en meisjes. Deze momenten zijn immers ook een gelegenheid om hen te informeren over hun rechten, gendergelijkheidskwesties en seksuele en reproductieve gezondheid. Overlevenden van seksueel geweld krijgen er ook juridische en financiële steun.
"We organiseren brei-, naai- en kookactiviteiten. Deze activiteiten zijn essentieel omdat ze vrouwen aanmoedigen om naar het centrum te komen, waar we met hen kunnen praten over hun dagelijks leven en zorgen," zegt Aminatou Moussa Touré.
Bewustmakingssessies rond mensenrechten
Handicap International heeft zo'n twintig gemeenschapswerkers opgeleid waarmee wordt samengewerkt. Elke week organiseren ze bewustmakingssessies voor de lokale bevolking over verschillende onderwerpen, zoals mensenrechten, seksueel geweld en toegang tot diensten.
In totaal zijn er al 227 bewustmakingssessies georganiseerd, waarmee meer dan 15.000 ontheemden en personen uit de gastgemeenschappen in de regio zijn bereikt. De ondersteuning die Handicap International krijgt vanuit de gemeenschappen zelf, en de betrokkenheid van hun leiders, vrijwilligers en gemeenschapsorganisaties, zorgt ervoor dat deze acties veel succes hebben.
'Voorheen deden we dit soort activiteiten niet. Met de steun van Handicap International zijn we nu in staat om het bewustzijn te vergroten, zodat iedereen kan leren over verschillende concepten en over zijn of haar rechten. Ik organiseer ook trainingen voor mannen en vrouwen met een handicap die niet de kans hebben gehad om naar school te gaan, leer ze lezen en schrijven', zegt Mohamed N'Daye, voorzitter van de regionale vereniging van personen met een handicap.
Handicap International deelde ook al aan meer dan 370 mensen waardigheidskits uit, met daarin maandverband, zalf, tandpasta, een tandenborstel, harde zeep en waspoeder.
Dit project voor bescherming, geestelijke gezondheidszorg en psychosociale hulp wordt uitgevoerd met steun van de Europese Unie. Via het Directoraat-Generaal voor Civiele Bescherming en Humanitaire Hulpoperaties (ECHO) helpt de Europese Unie elk jaar miljoenen slachtoffers van conflicten en rampen.
