Een rest van een raket omgebouwd tot tuinbank: risicobeoordeling in Gaza.

Bewoners zijn afhankelijk van het verontreinigde gebied voor landbouw, het verzamelen van haardhout en toegang tot water. Acht mensen zijn hier gewond geraakt door explosieven. Nicholas Orr, een specialist in niet-geëxplodeerde munitie in de bezette Palestijnse gebieden, vertelt over deze missie.

Dag 1: Veiligheidsperimeters instellen en de gewoontes van de gemeenschap leren kennen 

We hadden meldingen ontvangen van een combinatie van geïmproviseerde raketten, mortieren en projectielfragmenten in dit gebied. Maar de ware omvang van de verontreiniging was onduidelijk...  

Op 15 december kwamen we aan in Deir-al Balah. In een paar minuten ontdekten we een 155 mm artillerieprojectiel. Hoewel het niet was afgevuurd, was het onlangs verplaatst, wat het risicovolle gedrag van de inwoners benadrukt. 

Enkele honderden mortierhulzen van verschillende diameters, waarvan de meeste intact met hun hoog explosieve lading, lagen verspreid op een andere locatie. 

Iets verder was de motor van een raket al door ontheemde gezinnen omgevormd tot een tuinbank. Het terrein lag ook bezaaid met geïmproviseerde munitie en explosieve resten en werd gemarkeerd door verschillende recente kraters die waren veroorzaakt door de ontploffing van wapens die vanuit de lucht waren gedropt. Door de oorlog waren hier verschillende gebouwen tot ruïnes vervallen. 

De aanwezigheid van Handicap International trok al snel een massa mensen aan. De in goede banen leiden ervan werd al snel een taak op zich. Het team legde een 400 meter lang en 2 meter breed veiligheidspad aan naar de waterbron van de bevolking met rood geverfde stenen. Deze stenen, verzameld door ontheemden die klaarstonden om te helpen, zullen dienen als essentiële visuele markeringen voor een veilige doorgang.

Dag 2: De lokale populatie betrekken en het risicobewustzijn vergroten

Op 22 december meldden kinderen, die we eerder in de buurt van niet-ontplofte munitie hadden zien spelen, gevaarlijke voorwerpen.

We zijn blijven doorgaan en hebben extra veilige routes gemarkeerd naar de landbouwzones. We hebben een groot aantal gevaarlijke explosieve voorwerpen op de site in kaart gebracht. Elk voorwerp werd zorgvuldig gedocumenteerd.

Veel objecten werden verplaatst door mensen die explosieven probeerden op te ruimen in afvalkuilen, betonnen bunkers of dunbevolkte gebieden. Het team hield bewustmakingssessies en riep de lokale bevolking op om gevaarlijke objecten te melden in plaats van te proberen ze te verplaatsen. Onlangs raakten hier acht mensen gewond, van wie er drie moesten worden geamputeerd.

Zodra de bevolking veilig is gehuisvest, raadt Handicap International aan om dit gebied aan te wijzen als centrale slooplocatie, waar explosieven kunnen worden vernietigd. Het terrein is goed geschikt voor dit doel, met hoge muren die de effecten van ontploffing en fragmentatie verzachten. Aangezien er geen betonnen gebouwen in zicht zijn, zou het risico op schade door telluurschokken minimaal zijn.

Dag 3: Hoop tussen de ruïnes

Op 24 december werd ons team begeleid naar een tweede grote steengroeve met explosieven. Alle veiligheidsgangen werden gemarkeerd met de grootste rood geverfde rotsen. Ze waren telkens 3 meter uit elkaar en waren visueel herkenbaar vanaf een afstand van 25 meter. 

Tegen het einde van onze missie waren ongeveer 1.000 explosieve objecten geïdentificeerd en gemarkeerd. Veiligheidsgangen waren stevig verankerd en gevaarzones duidelijk afgebakend.

Sinds midden 2024 hebben teams van Handicap International op verschillende plaatsen in Gaza een twaalftal onderzoeken naar de verontreiniging door explosieven uitgevoerd.